|
Aşılar
İster insan, ister hayvan olsun bir
canlının yaşamını sağlıklı bir şekilde sürdürebilmesi için koruyucu
hekimlik önemli bir faktördür. Canlının yaşamını tehlikeye sokabilecek
veya kalıcı arazlar oluşturabilecek bazı hastalıkları daha ortaya
çıkmadan önlemek, bu hastalıkların oluştuktan sonraki tedavisinden daha
fazla önem taşır. Bir çok viral veya bakteriyel hastalığa karşı
geliştirilen aşılar çok uzun zamandır koruyucu hekimlikte
kullanılmaktadır. Bu nedenle aşılar, koruyucu hekimliğin en önemli
silahlarından biri sayılabilir. Örnek vermek gerekirse, bir çok ülkede
büyük tehdit oluşturan ve binlerce insan ve hayvanın ölümüne neden olan
kuduz, bugün koruyucu hekimlik ve kuduza karşı geliştirilen aşılar
sayesinde önemini yitirmiştir.
Aşılama Öncesi Dikkat Edilmesi Gerekenler
Aşılar sağlıklı olan köpeklere uygulanmalıdır.
İç ve dış paraziti bulunan köpeklere aşı uygulanmamalıdır. Aşılanacak hayvanlar parazitlerden arındırılmış olmalıdır.
Aşılanacak yavru ve yetişkin köpeklerin vücut sıcaklığı normal ( 38-39.5 °C ) sınırlar içinde olmalıdır.
Ateşin yüksek olması vücutta bir enfeksiyon olduğunun göstergesidir.
Böyle durumlarda öncelikle ateşin (enfeksiyonun) nedeni bulunmalı,
tedavi edilmeli ve daha sonra aşılamalara başlanmalıdır.
Aşılanacak hayvanlara en az bir hafta öncesinden kortikosteroid (kortizon) türü ilaçlardan biri yapılmamış olmalıdır.
Eğer köpeğin devam eden bir tedavisi var ise tedavi bitimi ve bir
süre sonrasına kadar aşıları ertelenebilir. Bu veteriner hekiminizin
karar vereceği bir konudur.
Hamile köpeklere aşı uygulanmamalıdır. Bu dönemdeki aşı uygulamaları köpeğinize ekstra stres yüklenmesine neden olacaktır.
Öestrustaki (kızgınlıkta olan) köpeklere aşı uygulanmamalı, dönemi bitinceye kadar aşıları ertelenmelidir.
İster yavru, ister yetişkin olsun aşılamadan 2 gün önce ve 2 gün sonrasında yıkama yapılmamalıdır.
Köpeğinizin
aşı programı, sağlık durumu gözönüne alınarak veteriner hekiminiz
tarafından en uygun şekilde hazırlanacaktır. Aşılama için veteriner
hekiminizin uygun gördüğü programı aksatmadan ve tarihlerine uyarak
yerine getirmeniz yavrunuzun sağlığı açısından önemlidir. Bir iki
günlük gecikmeler yavrunuzun sağlığını çok etkilemeyebilir fakat daha
uzun zamanlı gecikmelerin risk faktörlerini arttıracağı unutulmamalıdır.
Aşılama öncesi yavrularda özellikle dikkat edilmesi gerekenler
Aşılamaya başlanma zamanının belirlenmesi önemli bir noktadır.
Aşılamalara yavru 6-7 haftalık olduğunda başlanmalıdır. Daha erken
dönemde başlanılacak aşı uygulamaları, istenilen bağışıklık seviyesinin
sağlanmasında yetersiz kalacaktır. Bunun nedeni de yavrunun anneden
aldığı maternal antikorlardır.
Aşılanacak köpekler stres oluşturacak etkenlerden uzak tutulmuş
olmalıdır.Bu yüzden yavru size geldikten sonra aşılamalara başlamak
için 4-5 gün beklemekte yarar vardır. Bu süreç içersinde yavru hem size
hem de başlangıçta onun için yabancı olan ev ortamına alışmak için
fırsat bulacaktır. Ayrıca bu 4-5 günlük dönem size yavrunun herhangi
bir hastalığı olup olmadığını izleme imkanı da verecektir. Aşılama
öncesi yavrulara iyi bir bakım ve beslenme uygulanmalıdır.
Yavru köpekler ilk aşılamaya başlanmadan önce dışkı tahlili
yapılarak parazit varlığı yönünden incelenmelidir. Yapılan muayene
sonucu parazite rastlanırsa yavru önce parazitlerden arındırılmalı,
daha sonra aşılarına başlanmalıdır.
Yavruların 4-6 haftalık yaştan başlayarak aşılama serileri
tamamlanıncaya kadar geçen sürede çevredeki diğer hayvanlardan izole
edilmesi gerekmektedir. Ayrıca aşılamalar bitene kadar yavrular dışarı
çıkartılmamalı ve dışarda gezdirilmemelidir.
Eğer izolasyon mümkün değilse, köpek sahipleri yavruları, çok sayıda
köpeğin bir araya geldiği parklar, dinlenme alanları gibi yerlerden
uzak tutarak, yavrularının hastalığa yakalanması ihtimalini minimuma
indirmelidirler.
Yavrular aşılama bitene kadar yıkanmamalıdır. Çünkü yavrularda
bağışıklık daha henüz tam olarak gelişmediğinden yapılacak yıkama,
yavrunun direncini kıracak ve hastalıklara karşı duyarlı hale
getirecektir. Bu dönemde eğer gerekiyorsa temizlik işlemi için kuru
şampuanlar kullanılmalıdır.
Yavru aşılarının bittiği dönemden sonra yapılacak olan aşı
uygulamalarından (tekrar aşılar) bir hafta öncesine ve aşıdan bir hafta
sonrasına kadar köpeğinize banyo yaptırmayın. Yeni banyo yapmış
hayvanlara aşı yapmak birtakım olumsuzluklara (ateş, keyifsizlik…) yol
açabilmektedir.
Köpeğinizi yavru aşılamaları bittikten bir hafta sonra dışarı çıkarmaya başlayabilirsiniz.
|