|
Evcil hayvanlarda görülen deri hastalıkları,genelde hayvan yıkama
merakından kaynaklanabilir.Örneğin kediler kendilerini
temizleyebilirler,ancak buna rağmen yıkanacak olursa,özel bir koruyucu
tabakayla kaplı olan deri.yanlış kullanılan detarjen,sabun ya da
şampuan nedeniyle bu özelliğini kaybeder,kendine has direnci kaybolur
ya da tahriş olur.Dolayısıyla mantar hastakıkları,egzama,deri
iltihaplanması ve tüy dökülmesine yol açar.Sokağa çıkan
hayvanlardaysa,ayak derilerinde görülen benzin,mazot,boya gibiçeşitli
kimyasal maddeler ya da yanmayla tahriş olan dokularda deformasyon ve
iltihabik yaralara sıkça rastlanır.Köpekler bu konuda kedilere göre
daha şanssızdır.
Deri hastalıklarında daha çok ısırma ve tırmık nedeniyle ortaya
çıkan yaralanmalar ve baş.çene,çene altı bölgelerinde,ayaklarda
ısırmaya bağlı apselerin oluşması,doğaldır.Belirtileri giderek büyüyen
şişlik,iştahsızlık ve halsizliktirBu gibi durumlarda ne tür bir tedavi
gerekmektedir.
Apse kendiliğinden patlar ya da hekim tarafından açılarak
temizlenir,ancak her iki durumda da antibiyotik tedavisi uygulanmalıdır.
Sokaklarda bazen hayvanları daha çok arka ayaklarıyla kulak
çevrelerini kaşırken görürüz.Doğal olarak yapılan kaşınmalar eşbette
belli başlı nedenlerden de olabilir.Sokak hayvanlarında sık görüle deri
hastalıklarından biri de,kulak uyuzudur.
Hayvan sürekli kaşındığı içiin kulak çevresinde yaralar
oluşur.Öncelikleuyuz tedavi edildikten sonra kulak ve çevresindeki
yaralar iyileştirilmelidir.Aksi takdirde tadavi amacına ulaşamaz.
Biraz da toprakta bulunan pire,kene ve uyuz etkenlerinin yol açtığı deri hastalıklarından söz edelim.
Toprakta bulunan pire,kene ve uyuz etkenleri gibi canlılar,kışın
genelde kış uykusuna yatarlar.Havaların ısınmasıyla da konakçı olarak
yaşayabilecekleri ortamlar arayıp,doğada yaşayan hayvanları
bulurlar.Kene kancalarıyla,pire delici organıyla kan almaya
çalışırlar.Uyuz etkenleri ise deri ve deri katmanlarında yerleşerek kan
emmeye devam eder.Pire ve keneyi teşhis etmek kolaydır.Uyuz etkenini
saptamak,mikroskobik canlılar olması nedeniyle o kadar kolay
değildir.Şüphe edilen bölgeden alınan kazıntının mikroskop altında
incelenmesiyle türü saptanır.Sarkoptes,Demodeks uyuzları sıklıkla
görülen uyuz etkenleridir.İnsanlara bulaşma olanığı oldukça
yüksektir.En belirgin özelliği kaşıntı,deride kalınlaşma ve sedef
förüntüsüdür.Ayağıyla topraktan aldığı mantar ve bakteri etkenlerini
uyuzla deriye bulaştırdıklarında karmaşık bir hastalık ortaya
çıkar.Tedavi süresince öncelikle hayvanın vücudunu kaşıması
engellenir.Lokal ve genel ilaç uygulamalarıyla uyuzun tedavisi eskiye
göre daha kolaydır.Bu tedavi sonunda vücutta bir tek uyuz etkeni bile
kalmamalıdır.Tedavi sırasında sürekli olarak,vücuttan alınan deri
kazıntılarının mikroskobik incelemesi yapılmalıdır.
Uyuz tedavisi mümkün olmayan bir hastalık kesinlikle değildir.Uyuz
hastalığının hiçbir aşamasında tedavisimümkün değil diyerek hayvanı
uyutma yöntemine başvurulmaz.Uyuz etkeni tesbit edilir,teşhis konursa
tedavisi kolaydır.Tedavisinin mümkün olmadığı ileri sürülüp hayvanı
uyutma yöntemine gitmek kolaycılıktır.
İnsanlarda olduğu kadar hayvanlarda da rastlanan önemli bir diğer deri hastalığı da Egzama dır.
Egzama hastalığının üç türü vardır.aşırı proteinle
beslenme(proteinemi)nedeniyle ortaya çıkan egzama,vitamin
yetmezliğinden kaynaklanan egzama ya da alejik egzama.Proteinemi ve
alrjik türdeki egzamalar birbirine bağlı olarak görülebilir.Yani aşaırı
protein alımı nedeniyle karaciğer hassaslaşır ve alejik bir durum
oluşur.Tek yönlü beslenme nasıl insanlar için zararlıysaihayvanlar
içinde zararlıdır.Karaciğerde depolanan aşırı miktardaki protein deride
lökalize olamsından ötürü,hayvanda ergenlik sivilcelerine benzer küçük
noktacıklar oluşur.Hayvanın kaşınması sonucu patlayan bu noktacıklar
tüylere yapışır.kokulu ve aşırıkaşıntı veren bir hal olur.Tedavi için o
bölgenin tüyleri iyice traş edilip temizlendikten sonra lokal ilaç
uygulanır.ancak veretiner hekime danışmadan ilaç kullanılması
sakıncalıdır.Çünkü kaşıntı nedeninin saptanması ve ona göre bir
tedavinin uygulanması gerekmektedir.Eğer neden egzama ise kortizon
tedavisi uygulanır.Uyuzdaysa kortizon kullanılmaz,kullanıldığı takdirde
uyuz etkenini besleyici bir özelliğe sahip olduğundan hastalık
tehlikeli boyutlarda ilerleyebilir. Kimyasal maddeler,
boya,tiner,kostik maddelerden tutun da ciklete (yapıştığı yere hava
aldırmaz) sentetik halılar,yanlış kullanılan kozmetik ürünlere kadar
her şey egzamaya neden olabilir.Sokakta yaşayan ya da sokağa çıkan en
hayvanlarında görülen alrji nedenleri araştırılırken doğada bulunan
bitki örtüsü de göz önünde bulundurulmalı.Örneğin kiraz ve erik
ağaçlarının salgıladığı balzam ve çam ağıcının reçinesi hayvanlarda
alerjiye neden olabilir.Vitamin eksikliğinden kaynaklanan deri
hastalıkları da vardır.A,D ve H vitaminlerinin eksikliğinden
kaynaklanan tüy dökülmelerinde kaşıntıya rastlanmaz.Derinin tüy tutma
özelliği kaybolur,ve normalden fazla seyrekleşme olur.Bu gibi durumlar
hastalık belirtisidir.ancak tüy dökmesinin başka nedenleri de olabilir.
Kısırlaştırılmış hayvanlarda hormon yetersizliğine bağlı tüy
dökülmeleri görülür.Dişide östrojen,erkekte testeron hormonunun azlığı
tüy dökülmesine sebep olur.Dişilerde tüm vücutta tüy seyrekleşmesine
rastlanırken,erkekler çırılçıplak kalbilirler.Tedavisinde ,eksik olan
hormonun çok düşük dozlarda verilmesi gerekir.
Ayrıca Stafilokokus Epidermitis denilen bakteriler,deri
iltihaplanmalarına neden olur.Egzamayla birlikte mikrobik deri
hastalıkları görülür.
Halk arasında köpek tüylerinin kiste neden olduğu kanısı
yaygındır.aslında tüyün kemdisi kist yapmaz.Tüylerin üzerindeki
parazit,yumurta ve proteinleri alrji yapar.Bundan dolayıdır ki, kist
aşısı olmuş köpeklerden çekinmek yersizdir.Uzun tüylü köpekler tüm sene
boyunca tüy dökerler.bir hayvan sahibinin hayvanını
taraması,fırçalaması onu beslemekten daha önemli bir görevidir.Kısa
tüylü hayvanlar belli mevsimlerde tüy dökerler ve daha çok yattıkalrı
yerlere tüylerini bırakırlar.Kısa tüylü hayvanları ince dişli bir
fırçayla taramak ve pamuklu olmayan hafif nemli bir bezle tımar yapmak
gerekir.
Taramanın hayvan vücuduna 3 yararı vardır.Öncelikle hayvanın
vücudunda var olan pire ve kenelerin tarağa takılması ile bunların
varlığı saptanır.Ayrıca vücuttan atılacak tüylerin tarak ve fırça
yardımıyla toplanmasına yardımcı olur.Tüy dipleri ve deriye dolaylı
olarak yapılan masajla sinirlerin uyarılması ve daha sağlıklı tüylerin
çıkmasına neden olur.
İlkbaharın bittiği yazın başladığı anlarda palto değişikliği
kaçınılmazdır.Özellikle bu aylarda daha sık ve düzenli
taramalar,tüylerin etrafa yayılmasını , alerji ve parazitlerin
bulaşmasını engeller.
|