| KENELER
VE PİRELER
Enfeksiyon
hastalığının taşıyıcısı olarak keneler her köpek için ciidi tehlike
oluştururlar.Özellikle köpeklerin en çok dolaşmayı sevdikleri açık
alanlarda gözlenir.Nisan'dan Ekime' kadar çalılıklarda,otlar üzerinde
serbestçe yaşar,kan emebilecekleri bir noktada kanca benzeri ısırma
organelleri ile deriyi delerek gömülürler.Dişi kene,salyasınddaki
özel bir yapışkan madde sayesinde kan emdiği noktaya kendini güçlü
bir biçimde kilitler.Bu sayede ortalama bir hafta süren kan emme
öğünü boyunca konakçının kendisini uzaklaştırmasına meydan vermez.
Kenelerin
Yol Açtığı Zararlar:
Tek bir kene ısırığı dahi köpeklere hatta insanlara viral ve bakteriyel
hastalıkları bulaştırabilir.
1)
Lokal İrritasyon: Konakçının derisine gömülen ağız organeli yangısal
reaksiyonlara yol açar.Burada daha sonra baktariyel enfeksiyonlar
da gelişebilir.Kene gömülü olduğu yerden tam olarak çıkartılamaz
ve deri içinde bir kısım ağız organelleri kalırsa bu durumda daha
ciddi ve yaygın bir yangı meydana gelir.
2)Kenelerden
Kaynaklanan Hastalıklar :
a)Borreliosis
(Lyme hastalığı): Keneler tarafından bulaştıraılan bu hastalığın
etkeni Borrelia adlı bir mikroorganizmadır.Hastalık 1975'de önce
insanlarda ve 1980'lerin ortalarında evcil hayvanlarda teşhis edilmiştir.Almanya'da
kenelerin 10% oranında Borrelia ile enfeste olduğu,bu oranın bazı
bölgelerde 20% 'ye kadar çıktığı bildirilmiştir. Hastalık etkeni
bakteriler kenenin barsakları ve salya bezlerine yerleşir ve kan
emme sırasında konakçıya bulaşır.Lyme hastalığının klinik septomları
çeşitlilik gösterir.İnsanlarda ısırık noktasında 1-3 hafta sonra
gelişen derideki kızarıklığa ateş ve lenf yumurtalarının şişmesi
ile seyreden grip benzeri semptonlar eşlik eder.Birkaç hafta veya
ay sonra vücudun etkilenen yerlerinde ağrılı nevritis ve felçler
meydana gelebilir.Köpekte belirgin semptomlar başlangıçta çevreye
kayıtsızlık ve 40-41C ateş,daha sonra ise topallık,kas eklem ağrısı
ver diğer sinirsel bozukluklardır.
b)Babesiosis
: Bir kan paraziti olan Babesia,Türkiye'de ve tüm dünyada subtropikal
ve tropikal bölgelerde yagındır.Akdeniz ülkelerindeki yoğun turist
trafiği sayesinde hastalık orta ve Kuzey Avrupa ülkelrine de giderek
yayılmaktadır.enfekte keneler sağlıklı konakçıdan kan emdeikleri
sırada paraziti de naklederler.Parazir enfekte konakçının alyuvarları
içinde ikiye bölünerek çoğalır ve alyuvarları parçalar.Babesis fonksiyonunun
bulaşmasından 1-3 hafta sonra konakçıda ateş,giderek artan durgunluk,anemi,mukoza
ve göz kapaklarında sarılık,dalak şismesi ve kan işeme maydana gelir.Hastalığın
şiddeti konakçının bağışıklık durumu ile yakından ilgilidir.Tavsiye
edilen en iyi mücadele yöntemi,vektör kenelerin yok edilmesini
amaçlayan,uzun etkili kene ilaçlarının kullanılmasıdır.
3)Kene
Felci : Bazı kene türlerinin dişileri,kan emme sırasında belli dönemlerde
bir nörotoksin üreterek sinirsel impuls geçişini bozar.Hastalık
bulaşan köpeklerin arka bacaklarında ilerleyen bir felç ve nadir
vakalarda solunum felcine bağlı ölüm meydana gelir.Kenelerin kısa
sürede uzaklaştırılmaları ile semptomlar 24 saat içinde kaybolur.
Pire
enfetasyonu-büyüyen bir problem:
Köpek
sahipleri sık sık pire probleminden yakınır ve ilaç kaullanmalarına
rağmen başedemediklerini ifadde ederler.Bu parazitlerin yoğun enfetasyonu
birkaç sebebe bağlıdır.
- Pet
hayvanları sayısı sürekli olarak artmaktadır.
- Parazitler
zamanında teşhis edilemezler,bu da sıcak mevsimlerde süratki
bir çoğalmaya yol açar.
- Kaşınma
ve ısırma gibi ilk enfestasyon belirtilerinin sebebi araştırılmaz.
- Sadece
hayvanın üzerindeki pirelere karşı ilaç uygulanır.Parazitin
çeşitli gelişme dönemlerini yaşadığı çevre ilaçlaması ihmal
edilir.
|
Bu
çerçevede pet hayvanlarının ve çevrelerinin yoğun bir parazitasyon
meydana gelmesi beklenmeden koruyucu olarak ilaçlanmaları gereklidir.Aksi
takdirde mücadele masraflı ve zaman alıcıdır.
Pirelerin
verdikleri zararlar:
1)Kan
Kaybı:Küçük köpek ırklarında veya yavru hayvanlarda yoğun pire enfeksiyonu
şiddetli kan kaybına,anemiye hatta ölüme yol açar.
2)
Barsak Parazitlerinin Taşınması:Pireler d.canimum adlı şeritin ara
konakçısıdır.Bu şekilde enfekte köpekler dışkıyla çevreye kabak
tohumu şeklindeki halkaları yayaylar.Halkalar içerisindeki yumurtalar
pire larvaları tarafından yutularak burada larva formu gelişir.Şerit
larvasını taşıyan ergin pire çiğneyerek yutulursa,larvalar gelişmelerini
tamamlayarak konakçının bağırsağında şerit haline dönüşür.
Bu
bakımdan pire teşhis edilen köpeklere,bu şeritlere karşı koruyucu
amaçla etkili bir şerit ilacı uygulamak gereklidir.
3)Pire
Enfetasyonuna Bağlı Deri Hastalıkları:Pireler ısırdıkları noktada
lokal tahrişe,deri hastalıklarına(pire ısırığı detarmasisi) ve sitemik
karakterde alrjik reaksiyonlara (pire alejisi detarmatisisi) yol
açarlar.Isırık detarmasisleri özellikle karında,bacak içlerinde
ve kuyruk altında,ısırma ve kaşınmadan kaynaklanan kızarıklık,kabarcık
oluşumu ile seyreder.
Evcil
hayvanlarınızda kene ve pirelerdden kaynaklanabilecek problemleri
önlemenin en etkin yolu,veteriner hekimizin tavsiye edeceği güçlü
ve uzun etkili antiparaziter ürünleri kullanmaktan geçer.
Rahatsız
edilmediği sürece bu minnacık korkunç pire,dörtayaklı dostlarımız
üzerinde 100 günden daha uzun süre yaşayıp üreyebilir.Bir uzay gemisinden
50 kat daha hızlı bir şekilde hız kazanabilir ve bazıları kendi
boylarının 150 katı yükseğe zıplayabilir.Bu bir insanın 3.500 metre
yükseğe zıplamasına benzer.Veteriner hekimlerin pireye böyle savaş
açmalarına şaşmamak gerekir.
Pireler
sıcak havalarda ortaya çıkar ama ev içinde yaşayan hayvanlarda ve
kapalı mekanlarda tüm yıl boyunca görünebilirler.Pireler kan ile
beslenen asalak böceklerdir.Onların üzerinde veya evinizde küçük,karabiber
tanelerine benzeyen lekeler görebilirisiniz,minnacık kara lekeler.Bu
kara lekelerin pire olup olmadığını anlamanın en kolay yolu,onları
ıslak beyaz bir kağıdın üzerine koymaktır.Kızıl ya da kahverengiye
dönüşürler ise,başınız pireler ile dertte demektir.Lekeler kanla
dolmuş pire dışkıları veya larvalardır.
Ama
asla pireleri önemsiz bir baş belası olarak görme yanılgısına düşmeyin.Peki
pireleri nasıl kontrol altına alabilirsiniz.?Hem dostunuzu hem de
yaşadığı yeri ortamı temizlemek gerekir.
ŞAŞIRTICI
BİLGİLER:
Dört
adet dişi pire,1000 gün süre ile günde kez beslendiğinde
1600 kez ısırır.
- Pirelerin
yaşadığı bir evede büyük olasılıkla %95 oranında yumurta
ve sadece %5 oranında yetişkin pire bulunur.
- Pire,tropik
iklim böceğidir ve dondurucu soğuklarda uzun süre dayanamaz.
- Kış
aylarında pireler genellikle tedavi edilmeyen köpekler üzerinde
yetişkin halde yaşarlar.
- Larva
halindeki pireler etrafa sürünür ve halılara veya ev hayvanlarının
üzerinde yaşayan yetişkin pirelerin dışkılarındaki kurumuş
kan ile beslenir.
- Dişi
pireler;ilk kanlı öğünlerini yedikten 39 ila 48 saat içinde
yumurta bırakmaya başlarlar.
- Bazı
pire türleri,aylarca yemek yemeden hayatta kalabilirler.
|
En
başarılı pire kontrolü için her bir durumu özelliğine göre tedavi
etmek gerekir.Bazı köpekler,pek çok başka köpek ile aynı evi paylaşır,bazı
evlerde kedi ve köpekler bir aradadır,kimi köpek ev içinde kimisi
ise dışarıda yaşar.Bu kadar çok farklı ortam olasılığında pire kontrol
yöntemlerinin bireysel olarak ele alınması gerekir.
İşe
etrafı iyice temizleyerek başlayın.Evi tepeden tırnağa elektrik
süpürgesi ile temizleyin.,mobilyalar dahil olmak üzere ve elektrik
süpürge torbasını dışarıya atın.Evdeki tüm yatakjları süpürün ve
silin.Tabii onun yatanığınıda.Ddostunuzu hergün fırçalayın ve bir
pire tarağı kullanın.Piyasadaki pire ilaçlarında birini seçin,pire
tasmaları,şampuanlar,ev içi ve bahçe için spreyler-ve üretici tavsiyelerine
de kesinle uyun.Ancak birkaç ürünü bir arada kullanırken toksik
reaksiyonların oluşmayacağından emin olun.
Avrupa
ve Amerika'da pek çok şirket,ev hayvanlarının üzerine konaklayan
pire ve kenelerle başedebilmek için pek çok kişi değişik yöntemler
üzerinde çalışmakta.İşleri zor çünkü,ister inanın ister inanmayın
dünya da 2000'in üzerinde değişik pire türü bulunmakta.
PİRELERİ
YOK EDİN
- Pire
mevsimi başlamadan bir ay önce.pire savaş gününüzü tespit
edin ve takviminize yazın.
- Sık
sık evinizi elektrik süpürgesi ile temizleyin.Zeminde hiçbir
santimetrakareyi atlamayın,duvardan duvara halı,parke veya
ne olursa olsun,koltukların,masaların,yatakların altını
her yeri temizleyin,köpeğinizin gitmediği bölgeler olmasa
bile.
- Elektrikli
süpürge torbalarını dışarıdaki,kısa süre sonra boşaltıcak
bir çöp kutusuna atın.Torba henüz tam dolmadığından onu
atmazsanız ya da torbayı evin içindeki bir çöp kutusuna
atarsanız,büyük olasılıkla pireler kaçacak veya savaşınızda
tek bir muharebeyi kazanmış olacaksınız.
- Bahçenizde
bir pire spreyi kullanın.
- Bir
pirenin en iyi temizlenmiş eve bile dönebileceğini unutmayın.Onun
için her yeri pire spreyleri ile iyice yıkayın.
- Daha
serin aylarda da pire savaşına devam edebilirisiniz.Pire
mevsimi bittikten bir ay sonra yeniden evinizi temizleyin.Pireler
tropik iklim böcekleri oldukları ve soğuk havalara dayanamadıkları
halde,sıcak evlerde mutlu bir şekilde üremeye devam edebilirler.
- Yiyecekleri
kapalı kutular veya buzdolabında saklayın.Köpeğiniz yemeğini
yedikten sonra kabını yıkayıp kaldırın.Yemek kırıntılarını
toplayın ve etraftaki su birikintilerini giderin.
|
|